19 Διαγωνίσματα στη Νεοελληνική Γλώσσα για την Γ' Γυμνασίου

Νεοελληνική γλώσσα Γ' Γυμνασίου (19 διαγωνίσματα)

Πατήστε κλικ εδώ »

19 Διαγωνίσματα στη Νεοελληνική Λογοτεχνία για την Γ' Γυμνασίου

Νεοελληνική Λογοτεχνία Γ΄ Γυμνασίου (19 διαγωνίσματα)

Πατήστε κλικ εδώ »

Επαναληπτικές ασκήσεις στην Ευριπίδη Ελένη για την Γ' Γυμνασίου

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ

ΟΙ ΜΕΓΑΛΟΙ ΤΡΑΓΙΚΟΙ (ΣΕΛ. 76 – 96)

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1.   Ποιος ποιητής βελτίωσε τα πρώτα ατελή προσωπεία; __________

2.   Το σατυρικό δράμα στην Αθήνα εισήγαγε ο __________

3.   Τους γυναικείους ρόλους εισήγαγε ο ___________

4.   Ποιος ποιητής συνδέθηκε με τους Μηδικούς πολέμους; __________

5.   Ο Περικλής ήταν αρχηγός του __________ στην παράσταση της τραγωδίας ____________

6.   Ποιος ποιητής παρουσίαζε υπερφυσικούς τους ήρωες, ποιος καθημερινούς και ποιος όπως πρέπει να είναι;

7.   Ποιον ποιητή αποκαλούσαν «φιλαθηναιότατον» και «μέλιτταν» και γιατί;

8.   Ποιος ποιητής καθιέρωσε την έγχρωμη σκηνογραφία και ποιος τον «από μηχανης θεό»;

9.   Ποιος ποιητής χαρακτηρίζεται «ο τραγικώτατος των ποιητων» και γιατί;

10.                 Εξανθρωπισμένοι παρουσιάζονται οι ήρωες στο έργο του ________, πιο κοντά στο θεατή είναι οι ήρωες του ___________

11.                 Έργο με κοινό τίτλο έχουν γράψει __________________________ και αυτό είναι __________________________________________

12.                 Ποια σατυρικά δράματα έχουν διασωθεί και ποιοι είναι οι ποιητές τους;

ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΕΛΕΝΗ

ΣΤΙΧΟΙ 495 – 541

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1.   Να περιγράψετε το ήθος της γερόντισσας. Ποιος είναι ο ρόλος της σκηνής με το Μενέλαο και τη γερόντισσα;

2.   Να συγκρίνετε το διάλογο Ελένης – Τεύκρου και Μενελάου γερόντισσας.

3.   Ποιες αντιθέσεις βρίσκουμε στη σκηνή αυτή;

4.   Να αντικαταστήσετε τα υπογραμμισμένα ουσιαστικά ή φράσεις με τα αντίστοιχα κύρια ονόματα:

α) Ο βασιλιάς που μου ‘πες είναι μέσα; (στ. 523)

β) Του Δία η κόρη. (στ. 528)

γ) Ο αφέντης αν σ’ έβρει, το θάνατο θα λάβεις για δώρο φιλοξενίας. (στ. 537 – 539)

5.   Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα της σωστής απάντησης:

Η γερόντισσα φέρεται με σκληρότητα στο Μενέλαο, γιατί:

α) φοβάται μήπως κλέψει την Ελένη

β) έχει άθλια εμφάνιση

γ) φοβάται το βασιλιά

δ) είναι αφιλόξενη

6.   Βρείτε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές. Να δικαιολογήσετε τις λανθασμένες προτάσεις:

α) Ο Μενέλαος επιμένει να μπει στο παλάτι παρά τις προειδοποιήσεις της γερόντισσας.

β) Ο Μενέλαος πληροφορείται από τη γερόντισσα ότι το αρχοντικό είναι το παλάτι του βασιλιά Πρωτέα.

γ) Ο Μενέλαος απογοητεύεται μαθαίνοντας ότι βρίσκεται στην Αίγυπτο.

δ) Η γερόντισσα παρά τη σκληρότητά της δείχνει ανοχή στο Μενέλαο.

ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΕΛΕΝΗ

ΣΤΙΧΟΙ 1.286 – 1.424

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1)   Να περιγράψετε το ήθος του Θεοκλύμενου με βάση την πρώτη παρουσία του.

2)   Να αναλύσετε έναν από τους στίχους 1.333, 1.354

3)   Να βρείτε τις σωστές προτάσεις. Να δικαιολογήσετε τις λανθασμένες:

α. Ο Θεοκλύμενος εύκολα πείθεται από την Ελένη για το θάνατο του Μενελάου και για την ενάλια ταφή

β. Ο Θεοκλύμενος παρουσιάζεται αφελής

γ. Ο Θεοκλύμενος έχει εμπιστοσύνη στη μαντική δύναμη της Θεονόης

δ. Η ταφή ενός νεκρού στην αρχαία Ελλάδα ήταν πρωταρχικά καθήκον των στενών συγγενών

ε. Η Ελένη χρησιμοποιεί κάθε μέσο που έχει στη διάθεσή της, προκειμένου να κάμψει τη δυσπιστία του Θεοκλύμενου.

4)   Ο Μενέλαος φροντίζει να ζητήσει από το Θεοκλύμενο για την ενάλια ταφή, όλα όσα εξυπηρετούν το στόχο τους. Πώς νομίζετε ότι υπηρετούν το σχέδιο απόδρασης τα παρακάτω στοιχεία;

α. ταύρος

β. χάλκινα όπλα

γ. μεγάλη απόσταση από τη στεριά

5)   Ποια στοιχεία στη στιχομυθία του Θεοκλύμενου και της Ελένης δημιουργούν τραγική ειρωνεία;

6)   Να βρείτε τα πολιτιστικά στοιχεία της ενότητας. Διατηρούνται μέχρι σήμερα; Αιτιολογήστε την απάντησή σας.

ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΕΛΕΝΗ

ΣΤΙΧΟΙ 1.593 – 1.652

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1)   Τι εννοείται κάθε φορά με τις υπογραμμισμένες φράσεις;

α. στου Περσέα τα λαμπρά παλάτια (στ. 1606)

β. δίπλα στον ποταμό (στ. 1607)

γ. μπροστά από της Παλλάδας το ναό (στ. 1608 – 1609)

δ. του Λεύκιππου τις κόρες (στ. 1609)

ε. όρισε γιορτές στη Λακωνία (στ. 1.616)

στ. Διόσκουροι, βλαστάρια του Τυνδάρεω (στ. 1637)

ζ. για την ομορφιά που εκεί στην Ίδη κρίθηκε (στ. 1650 – 1651)

2)   Βρείτε τις σωστές απαντήσεις:

Α) Ο Χορός

α. φαίνεται να ζηλεύει για την επιστροφή της Ελένης στην πατρίδα της

β. εύχεται καλό ταξίδι στην Ελένη

γ. Χαίρεται για την επιστροφή της Ελένης στην πατρίδα της

δ. νοσταλγεί την πατρίδα του

ε. εκφράζει τη θλίψη του που αυτός εξακολουθεί να παραμένει αιχμάλωτος στην Αίγυπτο

Β) Το λυρικό στοιχείο του στάσιμου προκύπτει:

α. από τη δραματική ένταση

β. από τις εικόνες και τις μεταφορές

γ. από την τραγικότητα

δ. από τις προσωποποιήσεις

ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΕΛΕΝΗ

ΣΤΙΧΟΙ 1.786 – 1.812

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1)   Να αντιστοιχίσετε τα πρόσωπα της Α’ στήλης μ’ εκείνα στη Β’ στήλη που τους ταιριάζουν. Κάποια στοιχεία της Β’ στήλης μπορεί να ταιριάζουν σε περισσότερα από ένα πρόσωπα:

Α                                                                      Β

1. δούλος                                                    α. λογική

2. Θεοκλύμενος                                           β. θάρρος

                                                                   γ. οργή

                                                                   δ. αίσθημα δικαίου

                                                                   ε. αποφασιστικότητα

                                                                   στ. αυταπάρνηση

                                                                   ζ. αίσθημα δύναμης

2) Να περιγράψετε τη συναισθηματική κατάσταση του Θεοκλύμενου.

ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΕΛΕΝΗ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΣΤΙΧΟΙ 1.813 – 1.870

1)   Βρείτε τη σωστή απάντηση:

Α) Οι Διόσκουροι δεν είχαν σώσει μέχρι τώρα την Ελένη, γιατί

α. δεν είχαν τη δύναμη αν το κάνουν

β. δεν μπορούσαν να αντιταχθούν στο θέλημα της Μοίρας κι άλλων ισχυροτέρων θεών

γ. φοβούνταν την οργή της Ήρας

δ. φοβούνταν την οργή του Δία

Β) Για το Μενέλαο οι Διόσκουροι προφητεύουν ότι

α. θα λατρεύεται ως θεός μαζί με την Ελένη

β. θα γίνει αθάνατος, γιατί είναι σύζυγος της Ελένης και γαμπρός του Δία

γ. θα γίνει αθάνατος ως ανταμοιβή για τους κόπους του

δ. θα ζήσει ως αθάνατος στο νησί Ελένη

Γ) Η φράση από μηχανής θεός που χρησιμοποιήθηκε για τις ξαφνικές εμφανίσεις θεών στο τέλος των τραγωδιών του Ευριπίδη οφείλεται

α. στο ότι οι εμφανίσεις αυτές αποτελούν τεχνική επινόηση (μηχανή < μηχανάομαι- ωμαι) του ποιητή

β. στο ότι γίνονταν με τη χρήση ενός σκηνικού μέσου, που ονομαζόταν μηχανή ή αιώρα

γ. στο ότι δίνουν ένα μηχανικό, αυθαίρετο τέλος, που δεν προκύπτει από την προηγούμενη διαπραγμάτευση του μύθου.

2)   Πώς επέρχεται η κάθαρση με το τέλος της τραγωδίας;

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

Να επιλέξετε μία από τις παρακάτω εργασίες και να την παραδώσετε όταν τελειώσει η διδασκαλία του βιβλίου Ευριπίδη Ελένη:

1.Ο Ευριπίδης παρουσιάζει την Ελένη ως Ελληνίδα, σύζυγο και γυναίκα. Ποια χαρακτηριστικά της αποδίδει κατά περίπτωση;

2Ποιο ρόλο παίζει το θείο στο έργο;

3.Υποθέστε ότι παρακολουθήσατε την παράσταση του έργου. Απαντήστε στα παρακάτω ερωτήματα:

Α) Ποια μηνύματα θα παίρνατε από το έργο;

Β) Με ποια συναισθήματα θα αποχωρούσατε;

4. Η τραγωδία τελειώνει με ευτυχία. Θα επιθυμούσατε κάποια άλλη λύση του δράματος; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.

5. Οι ήρωές μας τόσο στην πορεία τους προς την αναγνώριση όσο και στην προσπάθειά τους να αποδράσουν συναντούν εμπόδια. Τι τους βοήθησε να τα ξεπεράσουν στην πρώτη και τι στη δεύτερη;

6. Φανταστείτε την Ελένη χωρίς χορό και χορικά άσματα τι θα άλλαζε; Ποια βασικά γνωρίσματα της τραγωδίας θα έχανε το έργο;

7. Παρακολουθώντας τη στάση του χορού απέναντι στην Ελένη από την αρχή ως το τέλος, να εξετάσετε: α) Ποια είναι τα συναισθήματα του χορού προς την ηρωίδα; β) Πόσο επηρεάζει ο λόγος και η δράση του την εξέλιξη της υπόθεσης; γ) Πόσο θα άλλαζε η πλοκή του έργου, αν δεν τον αποτελούσαν Ελληνίδες αιχμάλωτες;

8. Η Ελένη και ο Μενέλαος επιστρέφοντας στη Σπάρτη γράφουν τα απομνημονεύματά τους. Επιλέξτε ένα από τα δύο πρόσωπα και γράψτε όσα διαδραματίστηκαν στην Αίγυπτο δίνοντας τη δική τους οπτική.

9. Τι σας άρεσε και τι δε σας άρεσε στο έργο αυτό;

10. Εικονογράφηση σκηνής.

11. Αν η Ελένη, η ηρωίδα του έργου μας, έστελνε μια επιστολή στο Μενέλαο τι πιστεύετε ότι θα του έγραφε;

Πατήστε κλικ εδώ »

Σχεδιαγράμματα στην Ευριπίδη Ελένη για την Γ' Γυμνασίου

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

1^Η ΣΚΗΝΗ: ΣΤΙΧΟΙ 1 – 82

ΕΝΟΤΗΤΕΣ – ΠΛΑΓΙΟΤΙΤΛΟΙ:

1)   Στίχοι 1-18: Ο τόπος της δράσης και τα πρόσωπα.

2)   Στίχοι 18-25: Η ταυτότητα της ηρωίδας.

3)   Στίχοι 26-59: Η Ελένη και τα βάσανά της στο παρελθόν.

4)   Στίχοι 60-82: Τα βάσανα της Ελένης στο παρόν.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ:

-          ΕΛΕΝΗ: Σοφή, που έχει επίγνωση των γεγονότων, λογική, αντιμετωπίζει τη βούληση των θεών με σκεπτικισμό, υποταγμένη σε μια μοίρα που άλλοι έχουν ορίσει και η ίδια δεν είναι σε θέση να αντιδράσει, ευσεβής, παρά το ότι δε δείχνει να εκτιμά τους θεούς και τις επιλογές τους.

ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ:

1)   Στίχοι 32-33: « αν όμορφο λογιέται ό,τι σου φέρνει/ τη δυστυχία».

2)   Στίχος 42: «θαρρεί πως μ’ έχει – κούφια ιδέα».

3)   Στίχοι 50-52: «Εγώ βραβείο / παλικαριάς στους Έλληνες και Τρώες/ ποτέ δεν ήμουν, ήταν τ’ όνομά μου».

4)   Στίχοι 64-65: «κι ενώ τόσα πάθη/ τράβηξα, από παντού ακούω κατάρες».

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

1)   Στίχοι 1-3: «Ο Νείλος… τους κάμπους».

2)   Στίχοι 47-48: «να ξαλαφρώσει η μάνα γη… ανθρώπων».

3)   Στίχος 53: «πτυχές… του αιθέρα».

4)   Στίχος 74: «έβλεπε τον ήλιο».

5)   Στίχος 76: «στη σκοτεινιά της γης».

ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΗ:

-          Στίχος 20: «μια φήμη… λέει».

ΠΡΩΘΥΣΤΕΡΟ:

-          Στίχος 16: «μελλούμενα και τωρινά».

2^Η ΣΚΗΝΗ: ΣΤΙΧΟΙ 83-191

ΕΝΟΤΗΤΕΣ – ΠΛΑΓΙΟΤΙΤΛΟΙ:

1)   Στίχοι 83-119: Η ταυτότητα του Τεύκρου.

2)   Στίχοι 120-166: Οι πληροφορίες του Τεύκρου στην Ελένη.

3)   Στίχοι 166-191: Ο σκοπός του ταξιδιού του Τεύκρου.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ:

-          ΕΛΕΝΗ: Βρίσκεται σε τραγική θέση, ψύχραιμη, αξιοπρεπής.

-          ΤΕΥΚΡΟΣ: Τραγικό πρόσωπο, αφελής, ευγενικός, σέβεται τους κανόνες της φιλοξενίας, ευσεβής, απλός.

ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗ:

-          Στίχος 142: «ως βλέπω εσένα».

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ:

1)   Στίχος131: «την έχουν κάνει στάχτη».

2)   Στίχος 140: «την έσυρε… απ’ την κόμη».

3)   Στίχος 146: «ο νους τη βλέπει».

ΕΙΡΩΝΕΙΑ:

-          Στίχος 96: «για να γευτείς αυτή τη χάρη».

ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ:

1)   Στίχος 101: «η οργή με συνεπήρε».

2)   Στίχοι 102-103: «η Ελλάδα/ βαθιά μισεί».

3)   Στίχος 152: «τους χώρισε τρανή φουρτούνα».

4)   Στίχος 119: «Μανία τον ηύρε».                      

ΟΜΟΙΟΤΕΛΕΥΤΟ:

1)   Στίχοι 91-92: «να’ χεις… μοιάζεις».

2)   Στίχοι 154-155: «σκόρπισαν… διαβαίναν».

3)   Στίχοι 175-177: «κατοικώντας… τιμώντας».

ΠΑΡΟΔΟΣ: ΣΤΙΧΟΙ 192 – 436

ΕΝΟΤΗΤΕΣ – ΠΛΑΓΙΟΤΙΤΛΟΙ:

1)   Στίχοι 192-195 (Προωδός) και 196-288 (Κομμός):

Α’ στροφή: Η επίκληση της Ελένης στις Σειρήνες και την Περσεφόνη.

Α’ αντιστροφή: Η είσοδος των γυναικών του Χορού.

Β’ στροφή: Οι συμφορές της Ελένης.

Β’ αντιστροφή: Η ανταπόκριση του Χορού.

2)   Στίχοι 289-371 (Διαλογική σκηνή) και 372-436 (Αμοιβαίο):

1^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.289-331: Το παρελθόν της Ελένης και η απόγνωσή της για το μέλλον.

2^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.332-404: Η απόφαση της ηρωίδας να φύγει από τη ζωή και η επιτυχής παρέμβαση  του Χορού που τη συμβουλεύει να απευθυνθεί στη μάντισσα Θεονόη.

3^η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.405-436: Ο θρήνος της Ελένης για τους νεκρούς και για την ολέθρια ομορφιά της.

ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗ:

-          Στίχος 217: «σα βογγητό και μοιρολόι».

-          Στίχος 298: «σαν εικόνα».

 

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ:

-          Στίχος 208: «πικρό πικρό τραγούδισμα».

ΕΙΡΩΝΙΑ:

-          Στίχος 408: «τα δώρα που μου χάρισεν η Κύπρη».

ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ:

1)   Στίχοι 303-304: «καλό… κακό».

2)   Στίχος 312: «λεύτερη… σκλάβα».

3)   Στίχος 349: «αλήθειες… ψέμα».

4)   Στίχος 363: «να χαίρεσαι ή να κλαις».

Α’ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ

1^Η ΣΚΗΝΗ: ΣΤΙΧΟΙ 437 – 494

ΕΝΟΤΗΤΕΣ – ΠΛΑΓΙΟΤΙΤΛΟΙ:

1^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.437-464: Η αυτοπαρουσίαση του Μενέλαου και το παρελθόν του.

2^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.464-494: Η παρούσα κατάσταση του Μενέλαου.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ:

-          ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Απελπισμένος, έχει ηγετικές ικανότητες, δυστυχισμένος, γενναίος, προστατευτικός με τη γυναίκα του και τους συντρόφους του.

ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ:

1)   Στίχος 477: «τυραννά… η ανάγκη».

2)   Στίχος 481: «η θάλασσα κατάπιε».

ΠΑΡΗΧΗΣΗ:

-          Στίχος 458: «τη χάρη… χαρίζουν».

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ:

-          Στίχος 450: «πολλοί, πολλοί».

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ:

1)   Στίχοι 454-455: «περιπλανιέμαι… κύμα».

2)   Στίχος 465: «ναυαγός ο μαύρος».

3)   Στίχος 475: «πικρότερη τη δυστυχία».

4)   Στίχος 477: «τυραννά… η ανάγκη».

5)   Στίχος 481: «η θάλασσα κατάπιε».

ΥΠΕΡΒΑΤΟ:

1)   Στίχοι 448-449: «μ’ ακολούθησαν… οι λεβέντες».

2)   Στίχοι 454-455: «εγώ… ο δόλιος».

3)   Στίχος 458: «τη χάρη… δεν μου χαρίζουν».

4)   Στίχοι 491-492: «δεν έχεις… βοήθεια».

2^Η ΣΚΗΝΗ: ΣΤΙΧΟΙ 495 – 541

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ:

-          ΓΕΡΟΝΤΙΣΣΑ: Απότομη, προσβλητική προς το Μενέλαο, δε διστάζει να χειρονομήσει, δείχνει επιφανειακό ενδιαφέρον για τα πάθη του Μενέλαου, αφελής.

-          ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Διπλωμάτης, επίμονος, ευσυγκίνητος, λογικός.

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ:

1) Στίχος 500: «μαλάκωσε λιγάκι».

2) Στίχος 520: «λαμπρά νερά».

3) Στίχος 541: «λόγια πικρά».

ΕΙΡΩΝΕΙΑ:

-          Στίχοι 538-539: «το θάνατο… δώρο της φιλοξενίας».

ΥΠΕΡΒΑΤΟ:

1) Στίχος 501: «να εμποδίζω… τους Έλληνες».

2) Στίχος 504: «Εσύ… μ’ ακούσεις».

3) Στίχος 507: «τους ναυαγούς… πειράζει».

4) Στίχοι 539-540: «Έχω/ στους Έλληνες αγάπη».

3^Η ΣΚΗΝΗ: ΣΤΙΧΟΙ 542 – 575

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ:

-          ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Λογικός, βρίσκεται σε σύγχυση, συμπαθής στους θεατές, επίμονος.

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ:

1)   Στίχος 561: «σκληρή καρδιά».

2)   Στίχος 563: «ξακουσμένη φωτιά».

ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΗ:

-          Στίχος 573: «το θέλ’ η ανάγκη».

 

ΥΠΕΡΒΑΤΟ:

1)   Στίχοι 542-543: «πιο μεγάλες συμφορές».

2)   Στίχος 548: «Του Δία θυγατέρα».

3)   Στίχοι 549-550: «κανένας που τον κράζουν Δία».

4)   Στίχος 553: Τυνδάρεω φωνάζουν».

5)   Στίχος 554: Δεύτερη Λακεδαίμονα».

6)   Στίχος 574: «σοφός λόγος».

ΕΠΙΠΑΡΟΔΟΣ – Β’ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ

1^Η ΣΚΗΝΗ: ΣΤΙΧΟΙ 588 – 658

ΕΝΟΤΗΤΕΣ:

1)   Στίχοι 588-601: Η Ελένη επιστρέφει μαζί με το Χορό και αναφέρεται στη μαντεία της Θεονόης.

2)   Στίχοι 602-625: Η εμφάνιση του Μενέλαου.

3)   Στίχοι 626-658: Ο αναγνωρισμός Ελένης- Μενέλαου.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ:

-          ΧΟΡΟΣ: Αναγγέλει τις ευχάριστες ειδήσεις που πήρε από τη Θεονόη η Ελένη σχετικά με το Μενέλαο, αναφέρει πρώτα τι δεν έχει συμβεί, δηλ. ότι ο Μενέλαος δεν πέθανε.

-          ΕΛΕΝΗ: Χαρούμενη, πρόσωπο τραγικό, πιστή και αφοσιωμένη στο Μενέλαο, όταν ο Μενέλαος δεν την πιστεύει νιώθει και πάλι δυστυχισμένη.

-          ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Δύσπιστος, πιστός στη σύζυγό του.

ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗ:

-          Στίχος 604: «Σα γρήγορο πουλάρι ή σα Μαινάδα».

ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ:

1)   Στίχος 616: «η φορεσιά… σε δείχνει».

2)   Στίχος 646: «ο αιθέρας… έχει πλάσσει».

ΥΠΕΡΒΑΤΟ:

1)   Στίχοι 602-603: «ο ανόσιος γιος».

2)   Στίχος 636: «εμένα έχεις».

3)   Στίχος 651-652: «με περίσσιους πόνους».

4)   Στίχος 655: «η Τροία πιστεύω».

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ:

1)   Στίχος 577: «ξάστερα το είπε».

2)   Στίχοι 578-579: «δεν επήγε… Άδη».

3)   Στίχος 580: «τον σκέπασε ο τάφος».

4)   Στίχος 581: «στο πέλαο παραδέρνει».

5)   Στίχος 591: «βλέπει τον ήλιο».

6)   Στίχος 597: «καθάρια να ρωτήσω».

7)   Στίχος 605: «όψη αγριεμένη».

8)   Στίχος 607-608: ορμάς… σκαλιά».

9)   Στίχος 637: «σάλεψεν ο νους μου».

10)Στίχος 643: «εδώ χαλάει».

11)Στίχος 651: «με περίσσιους πόνους».

2^Η ΣΚΗΝΗ: ΣΤΙΧΟΙ 659 – 840

ΕΝΟΤΗΤΕΣ – ΠΛΑΓΙΟΤΙΤΛΟΙ:

1^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.659-686: Η είσοδος του Αγγελιαφόρου και η ανακοίνωση για την ανάληψη του ειδώλου της Ελένης.

2^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.687-730: Ο Μενέλαος πείθεται ότι η Ελένη που έχει μπροστά του είναι η γυναίκα του.

3^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.731-774: Η Ελένη αφηγείται όσα έχουν συμβεί.

4^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.775-840: Ο Αγγελιαφόρος εκφράζει τη γνώμη του για τους θεούς, την αθωότητα της Ελένης και την ψευτιά που χαρακτηρίζει τη μαντική.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ:

-          ΕΛΕΝΗ: Χαρούμενη, δικαιωμένη, αφοσιωμένη στο σύζυγό της, νιώθει ασφάλεια και σιγουριά.

-          ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Αρχικά βρίσκεται σε σύγχυση, έπειτα νιώθει χαρούμενος που έχει κοντά του τη γυναίκα του, καταριέται τον Πάρη.

-          ΑΓΓΕΛΙΑΦΟΡΟΣ: Απλός, λαϊκός, αυθόρμητος, αγενής, πιστός και αφοσιωμένος στον αφέντη του, λογικός.

-          ΧΟΡΟΣ: Χαρακτηρίζεται από ευαισθησία.

ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ:

-          Στίχος 688-689: «λαμπρή μέρα… σ’ έχει φέρει».

ΥΠΕΡΒΑΤΟ:

1)   Στίχος 664: «κάτι σπουδαίο… θα ‘χεις».

2)   Στίχοι 719-720: «πέρασαν τόσα… γυρίσματα».

3)   Στίχος 729: «Στης συμφοράς… την αρχή».

4)   Στίχοι 731-732: «όσα μας δίνουν… οι θεοί».

5)   Στίχος 735: «τις περασμένες να σου λένε δυστυχίες».

6)   Στίχος 738: «σε ντροπιασμένο πλάγιασα κρεβάτι».    

3^Η ΣΚΗΝΗ: ΣΤΙΧΟΙ 841-941

ΕΝΟΤΗΤΕΣ – ΠΛΑΓΙΟΤΙΤΛΟΙ:

1^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.841-884: Τα παλιά πάθη του Μενέλαου και ο νέος κίνδυνος.

2^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.885-941: Το πρόβλημα της σωτηρίας και η πρόταση της Ελένης.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ:

-          ΕΛΕΝΗ: Λυπημένη για τα πάθη του Μενέλαου, τρυφερή σύζυγος, λογική, πρόθυμη να ταπεινωθεί και να ριψοκινδυνεύσει.

-          ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Δύσπιστος ως προς τη συζυγική αφοσίωση της γυναίκας του, γενναίος, με αρετές και αυταπάρνηση.

ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΕΙΣ:

1)   Στίχος 873: «σα να ‘μουνα φτωχός».

2)   Στίχος 884: «Σαν το ναό θεού».

ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ:

1)   Στίχος 853: «βασάνιζε κι η θλίψη».

2)   Στίχος 871: «τα λόγια εννοούσαν».

ΡΗΤΟΡΙΚΗ ΕΡΩΤΗΣΗ:

-          Στίχοι 934-935: «δεν έχω/ το θάρρος να πεθάνω».

ΥΠΕΡΒΑΤΟ:

1)   Στίχος 878: «Ανέγγιχτη… τιμή μου».

2)   Στίχος 892: «Το βασιλιά… δε θα τον σφάξεις».

ΠΑΡΗΧΗΣΗ:

1)   Στίχος 918: «όρκο ορκίστηκα».

2)   Στίχος 946: «φύγε… φύγεις».

4^Η ΣΚΗΝΗ: ΣΤΙΧΟΙ 942 – 1139

ΕΝΟΤΗΤΕΣ – ΠΛΑΓΙΟΤΙΤΛΟΙ:

1^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.942-986: Η εμφάνιση της Θεονόης.

2^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.987-1045: Η ικεσία της Ελένης.

3^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.1046-1100: Η ικεσία του Μενέλαου.

4^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.1101-1139: Η απόφαση της Θεονόης.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ:

-          ΕΛΕΝΗ: Ταραγμένη, λογική, ανήσυχη για τον σύζυγό της, τραγικό πρόσωπο.

-          ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Αποφασιστικός, γενναίος και διατηρεί το ήθος του ομηρικού ήρωα.

-          ΘΕΟΝΟΗ: Ευσεβής, έντιμη, λογική, δίκαιη, ευαίσθητη, πονόψυχη.

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ:

1)   Στίχος 953: «μες τον αιθέρα ανέμιζε το θειάφι».

2)   Στίχος 954: «τ’ ουρανού πνοές».

3)   Στίχος 979: «Η τύχη σου όμως κρέμεται».

4)   Στίχος 1020: «Με δέρνουν δυστυχίες».

5)   Στίχοι 1022-1023: «βουίζει ολόκερ’ η Ελλάδα».

6)   Στίχος 1060: «όσα κεντήσουν την καρδιά σου».

7)   Στίχος 1114: «πικρά παράπονα».

ΥΠΕΡΒΑΤΟ:

1)   Στίχος 956: «ανόσιο αν τον μόλυνε ποδάρι».

2)   Στίχος 978: «της ομορφιάς επήρε το βραβείο».

3)   Στίχος 1033: «την ξενιτιά μου εδώ τη μαύρη».

5^Η ΣΚΗΝΗ: ΣΤΙΧΟΙ 1140 – 1219

ΕΝΟΤΗΤΕΣ – ΠΛΑΓΙΟΤΙΤΛΟΙ:

1^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.1140-1201: Το σχέδιο σωτηρίας.

2^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.1202-1219: Η προσευχή της Ελένης.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ:

-          ΕΛΕΝΗ: Έξυπνη, τολμηρή, λογική, επινοητική, ευφυής, ευσεβής.

-          ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Παράτολμος, ριψοκίνδυνος, επιπόλαιος.

ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗ:

-          Στίχος 1165: «Σαν πεθαμένο… ζητήσω».

ΥΠΕΡΒΑΤΑ:

1)   Στίχος 1152: «με  το σπαθί τον άρχοντα σκοτώσω».

2)   Στίχοι 1167-1168: «πώς χωρίς καράβι… θα σωθούμε;»

3)   Στίχοι 1207-1208: «που έχεις πάρει με το δικό μου γάμο το βραβείο».

Α’ ΣΤΑΣΙΜΟ: ΣΤΙΧΟΙ 1220 – 1285

ΕΝΟΤΗΤΕΣ – ΠΛΑΓΙΟΤΙΤΛΟΙ:

Α’ ΣΤΡΟΦΗ: Η επίκληση στο αηδόνι και οι συμφορές των Τρώων.

Α’ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ: Ο θρήνος για τους νικητές.

Β’ ΣΤΡΟΦΗ: Οι σκοτεινοί θεοί.

Β’ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ: Ο παραλογισμός του πολέμου.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ:

-          ΧΟΡΟΣ: Χαρακτηρίζεται από φιλευσπλαχνία και ευαισθησία, αμερόληπτος, ο λόγος του αποκτά διαχρονική αξία.

ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΕΙΣ:

1)   Στίχοι 1263-1264: «σαν άσπρος κύκνος… της Λήδας».

2)   Στίχοι 1282-1283: «Τα κάστρα τους… σαν κεραυνός του Δία».

ΕΙΡΩΝΕΙΑ:

-          Στίχοι 1251-1252: «του πολέμου/ βραβείο».

ΑΣΥΝΔΕΤΟ:

-          Στίχος 1266: «άδικη, άθεη, άπιστη, προδότρα».

ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ:

1)   Στίχοι 1222-1223: «γλυκοκέλαδο πουλί… λυπητερή λαλιά».

2)   Στίχοι 1259-1261: «Οι γνώμες… αλόγιαστα».

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ:

1)   Στίχος 1229: « γι’ αυτούς που θέρισε κοντάρι ελληνικό»

2)   Στίχος 1232: «του χαμού ο γαμπρός».

3)   Στίχος 1235: «γάμο συφοριασμένο».

4)   Στίχος 1248: «Άνεμοι θυμωμένοι».

5)   Στίχος 1259-1261: «οι γνώμες να πηδούν/ και πάλι στο ενάντιο… αλόγιαστα».

6)   Στίχος 1285: «που αβάσταχτους σηκώσαν θρήνους».

Γ΄ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ: ΣΤΙΧΟΙ 1286 – 1424

ΕΝΟΤΗΤΕΣ – ΠΛΑΓΙΟΤΙΤΛΟΙ:

1^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.1286-1306: Η είσοδος του Θεοκλύμενου και ο φόβος για πιθανή αρπαγή της Ελένης.

2^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.1305-1353: Το πένθος της Ελένης.

3^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.1354-1369: Το αίτημα της Ελένης.

4^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.1370-1397: Οι οδηγίες του Μενέλαου.

5^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.1398-1424: Η ολοκλήρωση της απάτης.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ:

-          ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ: Τραγική φυσιογνωμία, καχύποπτος, σκληρός, επιπόλαιος, αφελής.

-          ΕΛΕΝΗ: Ξέρει να υποκρίνεται, να χρησιμοποιεί το ψέμα και την εξαπάτηση, εύστροφη, πανούργα.

-          ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Καταφέρνει να εμπνεύσει εμπιστοσύνη, χωρίς να έχει άγχος για την έκβαση του σχεδίου.

ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΗ:

-          Στίχος 1286: «Σε χαιρετάω μνήμα του πατέρα».

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ:

1)   Στ.1308-1309: «τρέχουν/τα δάκρυα».

2)   Στίχος 1323: «Αυτός… στον τάφο».

3)   Στίχος 1329: «τα κύματα τον πήραν».

4)   Στίχος 1343: «αχ! Μαύρες συμφορές μου».

ΥΠΕΡΒΟΛΗ:

-          Στίχοι 1313-1314: «Αφέντη… όλα πάνε».            

Β’ ΣΤΑΣΙΜΟ: ΣΤΙΧΟΙ 1425 – 1499:

ΕΝΟΤΗΤΕΣ – ΠΛΑΓΙΟΤΙΤΛΟΙ:

1)   Α’ ΣΤΡΟΦΗ: Η περιπλάνηση της Δήμητρας σε αναζήτηση της Περσεφόνης.

Α’ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ: Οι ολέθριες συνέπειες της θλίψης της θεάς.

Β’ ΣΤΡΟΦΗ: Η παρηγοριά της Δήμητρας.

2)   Β’ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ: Η ενοχή(;) της Ελένης και ο ρόλος των λατρευτικών τελετών.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ:

-          ΧΟΡΟΣ: Δείχνει ευσέβεια, φιλική σχέση με την Ελένη.

ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗ:

-          Στίχοι 1438-1441: «Μαζί της… σαν άνεμος… λόγχη».

ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΗ:

-          Στίχοι 1488-1490: «Δύναμη τρανή… ελαφοτόμαρα».

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ:

1)   Στίχος 1426: «χύθηκε στα βουνά».

2)   Στίχος 1433: «τα κρόταλα βροντολαλούσαν».

3)   Στίχοι 1451-1452: «απλώθη… η θλίψη της¨.

Δ’ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ: ΣΤΙΧΟΙ 1500 – 1592

ΕΝΟΤΗΤΕΣ – ΠΛΑΓΙΟΤΙΤΛΟΙ:

1^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.1500-1523: Τα νέα από το παλάτι.

2^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.1524-1565: Η παρέμβαση του Θεοκλύμενου και οι αντιδράσεις της Ελένης.

3^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.1566-1580: Οι οδηγίες του Θεοκλύμενου.

4^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.1581-1591: Η προσευχή του Μενελάου.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ:

-          ΕΛΕΝΗ: Δυναμική, αποφασιστική, λογική, έξυπνη, πονηρή, ψύχραιμη.

-          ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ: Δύσπιστος, κυριεύεται από το πάθος του για την Ελένη.

-          ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Δείχνει ευσέβεια και πίστη στους θεούς.

ΕΙΡΩΝΕΙΑ:

-          Στίχοι 1532-1533: «από τη θλίψη/ για τις χαρές του Μενέλαου».

ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ:

1)   Στίχοι 1545-1546: «Η μοίρα… ως τώρα».

2)   Στίχος 1591: «κυκλώνει το κακό».

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ:

1) Στίχος 1534: «πικρά… αναστενάζεις».

2) Στίχος 1556: «την όψη… μη χαλάσουν».

3) Στίχος 1558: «κι οι νεκροί ένας ίσκιος».

4) Στίχος 1577: «ν’ αντιβουίξει».

5) Στίχοι 1588-1589: «χαρές… εγεύτηκα».

6)  Στίχος 1599: «να με κυκλώνει το κακό».

Γ’ ΣΤΑΣΙΜΟ: ΣΤΙΧΟΙ 1593-1652

ΕΝΟΤΗΤΕΣ:

1)   Α’ ΣΤΡΟΦΗ: Το καράβι της επιστροφής.

Α’ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ: Ο νόστος της Ελένης.

2)   Β’ ΣΤΡΟΦΗ: Οι επιθυμίες του Χορού.

3)   Β’ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ: Η επίκληση στους Διόσκουρους.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ:

-          ΧΟΡΟΣ: Χαρακτηρίζονται από ανιδιοτέλεια, αισιοδοξία, ανθρωπισμό, νοσταλγούν να επιστρέψουν στην Ελλάδα, αποτελούν παράδειγμα υποδειγματικής φιλίας.

ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗ:

-          Στίχοι 1621-1622: «Να μπορούσα… σαν τα λιβυικά πουλιά».

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ:

1)   Στίχος 1596: «τους χορούς των δελφινιών».

2)   Στίχος 1630: «σύντροφοι του σύννεφου».

3)   Στίχοι 1638-1639: «τα αλόγατα… κυβερνώντας».

ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ:

1)   Στίχος 1595: «τα κουπιά σου, είναι χαρά για σένα».

2)   Στίχος 1596: «τους χορούς να διαφεντεύεις».

3)   Στίχος 1598: «και το πέλαγο ησυχάζει».

4)   Στίχοι 1624-1625: «τον πρωτολάτη/ πρόθυμα υπακούοντας».

5)   Στίχος 1630: «σύντροφοί του σύννεφου».

6)   Στίχος 1634: «το μαντάτο ετούτο διαλαλήστε».

ΕΞΟΔΟΣ: ΣΤΙΧΟΙ 1653 – 1778

ΕΝΟΤΗΤΕΣ – ΠΛΑΓΙΟΤΙΤΛΟΙ:

1^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.1653-1667: Η ανακοίνωση της απόδρασης.

2^Η ΕΝΟΤΗΤΑ: Στ.1668-1778: Η περιγραφή της απόδρασης και η σωτηρία του Αγγελιαφόρου.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ:

-          ΑΓΓΕΛΙΑΦΟΡΟΣ: Πιστός και αφοσιωμένος στο βασιλιά, εξαπατημένος, οργισμένος, αγανακτισμένος.

-          ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ: Ειρωνικός, δύσπιστος, του λείπει η εγρήγορση και η ικανότητα άμεσης αντίδρασης μπροστά στις δύσκολες καταστάσεις.

-          ΧΟΡΟΣ: Αγανακτισμένος, φοβάται για τη ζωή του αλλά δεν καταδικάζει την Ελένη.

ΥΠΕΡΒΟΛΗ:

-          Στίχος 1658: «έβγαλε φτερούγες».

ΑΝΑΚΟΛΟΥΘΟ:

1)   Στίχοι 1676-1679: «κατάρτι ο ένας… συναρμόζουν».

2)   Στίχοι 1741-1742: «πρόσταξε… στη στεριά».

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ:

1) Στίχος 1658: «έβγαλε φτερούγες».

2) Στίχος 1684: «γεμάτοι λέρα».

3) Στίχοι 1694-1695: «Υποψίες μας έζωσαν».

4) Στίχος 1703-1704: «κοιτώντας μ’ άγριο βλέμμα».

5) Στίχοι 1723-1724: «οι φωνές μας γέμισαν το ακρογιάλι».

6)Στίχος 1754: «το πλοίο γέμισε αίμα».

7)Στίχοι 1754-1755: «Η Ελένη τους κέντριζε απ’ την πρύμνα».

Εκδότης
ΚΑΒΒΑΔΙΑ ΝΙΚΟΛΕΤΤΑ για το cleverclass.gr

Πατήστε κλικ εδώ »